Πέμπτη 10 Νοεμβρίου 2022

Οι λέξεις ξεσηκώθηκαν και με στήσανε στον τοίχο

Κτύπησε το κουδούνι

Δευτέρα, πρώτη περίοδο

Σέρνοντας πήγα στην τάξη

Μπήκα με μούτρα

«Καθίστε» διέταξα με αυστηρό ύφος

«Παίρνω παρουσίες, ετοιμάστε βιβλία για έλεγχο»

Άρχισα να λέω τα ονόματα και να τικκάρω στο βαθμολόγιο μου

όσους δεν είχαν βιβλία και τετράδια.

«Ανοίξτε βιβλία σελ.35»

Με ρομποτικές κινήσεις σηκώθηκα να γράψω στον πίνακα

Τα παιδιά να σιγομουρμουρίζουν

Γύρισα και τους αγριοκοίταξα, με νεύρα

Μέχρι το μεσημέρι έπρεπε να πληρώσω το ρεύμα, 291 ευρώ

Είχα πολλά νεύρα

«Όποιος μασάει τσίχλα να την πετάξει τώρα»

Δεν κουνήθηκε κανείς

Συνέχισα το μάθημα

Στα δέκα λεπτά πιάνει το μάτι μου τον Γιώργο να μασάει τσίχλα

Τα πήρα

Ακολούθησε το παραλήρημα μου

«και δεν σέβεστε…

 και το σχολείο έχει κανονισμούς…

 και εσείς είστε μαθητές και οφείλετε να τους τηρείτε

 και μπλα μπλα μπλα…»

Ο μονόλογος της τρελής!

Τα παιδιά να με βλέπουν σαστισμένα

Ο Γιώργος σιγομουρμουρούσε: «και νόμιζα το σχολείο είναι σαν το δεύτερο μας σπίτι»

Μού ρθε κεραμίδα

Σώπασα και άρχισα από μέσα μου να λέω την ευχή,

να με ελεήσει ο Θεός και να με φωτίσει σε ότι άλλο ξεστομίσω

«Κλείστε τα βιβλία παιδιά και πάρτε μια κόλλα χαρτί»

«Διαγώνισμα Κυρία;» ξεφώνισαν τρομαγμένα

«Όχι παιδιά» «Γράψετε τι είναι το σχολείο για σας»

Το είδα στα μάτια τους, το προκάλεσα, το περίμενα

Έρχεται…

Οι λέξεις ξεσηκώθηκαν και με στήσανε στον τοίχο

«Το σχολείο είναι άκαρδο… σαν φυλακή….

όλο κανόνες και κανονισμούς…

δεν μας αφήνει να κάνουμε τίποτα…

είναι κουραστικό…

δεν μου αρέσει…

με πνίγει…

δεν με ακούει κανένας…»

Έριξα τις άμυνες μου

Κάθισα ανάμεσα τους

Τους άφησα να μου πουν τα παράπονα τους

Δεν μίλησα

Μονάχα άκουγα

Κτύπησε το κουδούνι

Πήρα μαζί μου τα γράμματα τους, τα φύλαξα στην συνείδηση μου.

Δεν χρωστάω μόνο το ρεύμα

Χρωστάω σε αυτές τις ψυχούλες τον καλύτερο μου εαυτό!

Θεέ μου φώτισε με.


Φαίδρα Ξ. Μακρή Εκπαιδευτικός

Τρίτη 11 Οκτωβρίου 2022

Κατέβηκα απ' το βάθρο της έδρας και γνωριστήκαμε



Δύσκολο τμήμα.

Με κακή διάθεση μπήκα σήμερα στο δύσκολο μου τμήμα.

Δύσκολο γιατί δεν μου βγαίνει το μάθημα όπως το σχεδιάζω.

Μπήκα αμυνόμενη, σοβαρή και αυστηρή, με την ψευδαίσθηση ότι βάζω τα απαραίτητα όρια που θα καθορίσουν την πορεία του μαθήματος.

Ο Χαράλαμπος κρατάει ακόμα το κινητό, η Μαρία μασάει τσίχλα, ο Σεμπάστιαν ακόμη να βγάλει τα βιβλία του, η Ιωάννα στέκεται, ο Γιάννης θέλει να πάει τουαλέτα, ο David δεν ξέρει τι μάθημα έχουμε και ο Αντρέας νυστάζει.

Ένας αγώνας να συντονιστούμε όλοι για να αρχίσουμε το μάθημα.

Ο Σεπτέμβρης είναι ο κατεξοχήν κουραστικότερος μήνας της σχολικής χρονιάς. Είναι το χρονικό διάστημα εκείνο που γνωρίζεις τα παιδιά, σε γνωρίζουν, καθορίζονται τα όρια και ουσιαστικά προδιαθέτει την πορεία της χρονιάς.

Δύσκολο τμήμα

Μαθητές με διαφορετικό μαθησιακό και συναισθηματικό υπόβαθρο. Ένα τμήμα με εικοσιπέντε διαφορετικούς χαρακτήρες, ανάγκες και δυνατότητες και ο καθένας να κουβαλάει την δική του πονεμένη ιστορία. Μετρημένοι στα δάκτυλα οι συνεπείς και «καλοί» μαθητές. Υπάρχουν και οι άλλοι όμως, οι όχι και τόσο «καλοί» μαθητές που είτε θα αδιαφορήσουν είτε θα σου κάνουν την ζωή δύσκολη. Γιατί; γιατί δεν περιορίζονται στα δικά σου όρια και δεν συμβαδίζουν με τις δικές σου απαιτήσεις.

Και εκεί που νομίζεις ότι το ‘χεις υπό έλεγχο, μια ερώτηση κεραμίδα:

«Που θα μου χρησιμεύσει το μάθημα θρησκευτικών και πρέπει να ασχοληθώ Κυρία;»

Για να σε δω τώρα Κυρία, λέω στον εαυτό μου, πείσε τον μαθητή σου για ποιο λόγο είσαι εκεί.

Το πρώτο στοίχημα με τον εαυτό σου είναι να κερδίσεις τον μαθητή, να τον πείσεις.

Να τον πείσεις ότι έχεις αυτήν την ποιότητα, που αξίζει να ασχοληθεί.

Θα σε διαβάσει και θα ακούσει πρωτίστως το «φέρεσθαι» σου, αυτά δηλαδή, που λένε οι κινήσεις σου, ο τόνος της φωνής σου, το βλέμμα σου, το χαμόγελο σου και μετά θα ακούσει τις λέξεις που θα ειπωθούν από το στόμα σου.

Σάστισα προς στιγμήν.

Πώς να εξηγήσω σε δέκα λεπτά την χρησιμότητα του μαθήματος θρησκευτικών στην ζωή μας. 

Πώς εξηγείς τον Θεό, την πεμπτουσία της ζωής, με απλές λέξεις;

Έκανα ένα βήμα πίσω και απ’ την ασφάλεια της έδρας μου και με ύφος καρδιναλίου, άρχισα να λέω αερολογίες.

Δεν έπειθα, το έβλεπα στα μάτια τους.

Σταμάτησα, σώπασα.

Κάθισα ανάμεσα τους.

Θα σας πω μια ιστορία, ξεστόμισα δειλά.

Μίλησα για μια προσωπική εμπειρία. 

Με το χέρι στην καρδιά και με απόλυτη ειλικρίνεια είπα την δική μου ιστορία.

Τα βλέμματα καρφώθηκαν σε μένα. Ησυχία! Μια σπίθα ελπίδας αναφάνηκε.

Μιλήσαμε όλοι, είπαμε τις δικές μας ιστορίες, συν-αισθανθήκαμε, γνωριστήκαμε.

Κατέβηκα απ’ το βάθρο της έδρας… και γνωριστήκαμε.

Όμορφες ψυχούλες που έχουν κάτι σπουδαίο να σου πουν.

Έπεισα; Δεν ξέρω.

Αυτοί όμως με έπεισαν.

Σήμερα, στο πιο δύσκολο μου τμήμα, κάναμε το καλύτερο μάθημα!


Φαίδρα Ξ. Μακρή
Εκπαιδευτικός

Τετάρτη 14 Σεπτεμβρίου 2022

Μεταξωτοί άνθρωποι







Είχε γράψει κάποτε ο Γιάννης Τριάντης, 

"Το είχε πει σε μια συνέντευξή του ο αείμνηστος Νίκος Καρούζος: «Μεταξωτοί άνθρωποι». 
Μιλούσε για κάποιους χωρικούς που είχε συναντήσει στη Λέσβο. Αγράμματοι ήταν, αλλά σοφοί. Και, προπάντων, τρυφεροί με τους άλλους. Απαλοί, χωρίς γωνίες που κόβουν, χωρίς καχυποψία, δίχως έπαρση και επιθετική ειρωνεία που πληγώνει. Μεταξωτοί άνθρωποι… Μου ’μεινε αυτός ο χαρακτηρισμός. Χαράχτηκε μέσα μου. Κι από τότε ένα νέο κριτήριο λειτουργεί στις αξιολογήσεις μου για τους ανθρώπους: η συμπεριφορά και η στάση τους σε «ασήμαντα» πεδία της καθημερινότητας. Αυτά που συνήθως τα προσπερνάμε ή δεν τα παρατηρούμε, γιατί δεν μας απασχόλησαν ποτέ οι εκφάνσεις της «μεταξωτής συμπεριφοράς»… 
 Παρ’ όλα αυτά, προσωπικά, διακινδυνεύω την εξαγωγή συμπερασμάτων παρατηρώντας μικρές «ασήμαντες» κινήσεις στις παρέες, στον εργασιακό χώρο και στο «δάσος» του καθεμέρα, όταν συγχρωτίζομαι με αγνώστους. Και συνήθως δεν πέφτω έξω. Διότι τα γνωρίσματα αυτά αποκαλύπτουν πειστικά τον εσωτερικό κόσμο του άλλου. Τουλάχιστον σε μεγάλο βαθμό… 
Φερ’ ειπείν, «σκλαβώνομαι» από εκείνους που δεν ορμάνε να πιάσουν την καλύτερη θέση στο τραπέζι μιας ταβέρνας. Θεωρώ την κίνηση αυτή απότοκο καταγωγικής ευγένειας και γενναιοδωρίας, η οποία αδιαφορεί για το ιδιωφελές και συμφέρον. 
Αντίθετα, οι άνθρωποι που σπεύδουν φουριόζοι για μια καλή θέση καταχωρίζονται μέσα μου σαν αρπακτικά. Και –το ’χω παρατηρήσει– έτσι συμπεριφέρονται, σαν αρπακτικά, και σε άλλα ζωτικά και κρίσιμα πεδία... 
 Η μεταξωτή συμπεριφορά δεν παραπέμπει απαραιτήτως –ή κυρίως– στο σαβουάρ βιβρ και στους «καλούς τρόπους» εν γένει. Τέμνεται σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά δεν αποτελεί αποτύπωμα διδαχθείσης μεθόδου για το φέρεσθαι. Εδώ, το «μετάξι» είναι αυτοφυές ή προϊόν δουλεμένου χαρακτήρα. Είναι ο τρόπος που ο άλλος βλέπει τους συνανθρώπους του. Είναι η θέαση του κόσμου χωρίς τα εγωιστικά γυαλιά του προσωπικού ωφελιμισμού. Είναι, ευρύτερα, η υποταγή του ατομικού συμφέροντος στη συλλογικότητα, χωρίς βέβαια η «μεταξωτή συμπεριφορά» να φτάνει σε σημείο υπονόμευσης προσωπικών δικαιωμάτων και δικαίων. Κανένας δεν έχει δικαίωμα να αδικεί τον εαυτό του... 
Όμως, προσέξτε μια λεπτή απόχρωση: ποτέ ένας «μεταξωτός άνθρωπος» δεν νιώθει κορόιδο, όταν άλλοι τον προσπερνούν –στη σειρά μιας καντίνας ή στην ιεραρχία– χρησιμοποιώντας αθέμιτα μέσα και μεθόδους. Το «άφες αυτοίς» είναι ριζωμένο μέσα του. Αποτελεί μέρος του αξιακού του κώδικα. Ξέρει τι γίνεται στην «αγορά». Αλλά συνειδητά δεν συμμετέχει στο εξοντωτικό αυτό παιχνίδι. Απέχει χωρίς να κλαυθμηρίζει. Γιατί, εκτός από μετάξι, τέτοιοι άνθρωποι διαθέτουν και ένα σκληρό κοίτασμα, που τους επιτρέπει να είναι ταυτόχρονα στωικοί και γρανιτένιοι. 
 Οι «μεταξωτοί άνθρωποι», λοιπόν. Που μιλούν ελάχιστα για τον εαυτό τους. Που χαίρονται με τις επιτυχίες των άλλων. Που δεν σπεύδουν χαιρέκακα να «κάνουν πλάκα», δήθεν χαριεντιζόμενοι, με εξωτερικά γνωρίσματα που πονάνε τους άλλους... Εκείνοι, που δεν σπερμολογούν διακινώντας φήμες. Εκείνοι που υπερασπίζονται σθεναρά κάποιον απόντα όταν λοιδορείται σε μια παρέα, χωρίς να είναι φίλος τους, αλλά επειδή νιώθουν ότι αδικείται... Οι μεταξωτοί άνθρωποι. Όσοι προσέχουν τι λες, και δεν είναι ωσεί παρόντες στην κουβέντα, με το μυαλό τους στο τι θα πουν οι ίδιοι για να εντυπωσιάσουν. Άνθρωποι με ανοιχτούς πόρους και πλατιά καρδιά... 
Υπεράνθρωποι; Όχι. Απλώς, μεταξωτοί... Φαίνονται από μακριά. Αρκεί να προσέξεις «μικρές», «ασήμαντες» κινήσεις στο φέρεσθαι των ανθρώπων..." 

 Φαίδρα Ξ. Μακρή Εκπαιδευτικός

Σάββατο 13 Αυγούστου 2022

Γράμμα στην κόρη μου




Κόρη μου αγαπημένη, 

Κοίτα να δεις πως έχουν τα πράγματα. 

Ποιό όνομα θα πάρει το παιδί;

Αν είναι κορίτσι απ’ την μεριά της μητέρας κι αν είναι αγόρι απ’ του πατέρα, για να συνεχιστεί το όνομα! 

Είθισται η επιλογή του ονόματος του παιδιού να καθορίζεται από αυτή την ελληνοκυπριακή νοοτροπία, που κάποιοι ονομάζουν παράδοση, αν και ομολογουμένως τα τελευταία χρόνια η παράδοση αυτή φαίνεται να εγκαταλείπεται από τα νεαρά ζευγάρια. 

Ποιο όνομα συνεχίζεται όμως; και μέχρι πού; και από ποιούς; 
Εύλογα ερωτήματα, θα έλεγε κανείς, που αβίαστα προκύπτουν ρίχνοντας μια ματιά στο γενεαλογικό μας δέντρο. 

Το αγόρι λοιπόν, αυθεντικός απόγονος του πατέρα του και συνεχιστής του ονόματος! παίρνει το μικρό όνομα από τον παππού, τον πατέρα του πατέρα του και το επίθετο της οικογενείας, το οποίο ο πατέρας διατηρεί από τον προπάππου του και ο προπάππους του από τον δικό του και πάει λέγοντας. 
Πω πω μπέρδεμα! 
Θα μου πεις, ποιανού το όνομα συνεχίζεται, στην τελική, με τόση περηφάνεια; 
Ποιανού την αξία εξυμνούμε και ποιανού την ζωή τιμούμε με αυτήν την ατέρμονη ονοματοδοσία; 

Στην αρχαιότητα η ετυμολογία του ονόματος φανέρωνε την αξία του ανθρώπου αλλά και τον σκοπό της ύπαρξης του. Αγησίλαος(άγω-λαός) έπρεπε να ήταν κάποιος με ηγετικές ικανότητες, όπως ευφυής ένας Κρίτων (κρίνω), φιλόξενη μία Πολυξένη (πολύ-ξενία) και Καλλιόπη (κάλλος-ωψ:οφθαλμός) η έχουσα ωραία μάτια. 

Στην Παλαιά Διαθήκη ο μεγάλος πατριάρχης της εβραϊκής φυλής έπρεπε να ονομάζεται Αβραάμ(πατέρας πολλών εθνών) και ο Μωυσής(αυτός που ανασύρθηκε από το νερό αλλά και αυτός που ανασύρει) δίνοντας έμφαση στην αποστολή τους. 

Σήμερα τα πράγματα είναι αλλιώς…σαν αναποδογυρισμένο νόμισμα! 

Κάποιοι επιλέγουμε παραδοσιακά να ονοματίσουμε τα παιδιά μας απ’ τους γονείς μας, ως φόρο τιμής και ένδειξη σεβασμού ή ακόμα και για την συνέχεια του οικογενειακού ονόματος και κάποιοι άλλοι διαλέγουμε ονόματα «πιασάρικα», της εποχής, που να έχουν συγκεκριμένη προσωπική σημασία. 
Και στις δύο περιπτώσεις, ασυνείδητα πολλές φορές, ακολουθούμε το ίδιο μοτίβο από την αρχαιότητα, θέλοντας το όνομα να έχει μια ξεχωριστή σημασία, να ταυτίζεται με τις αξίες και τον χαρακτήρα του προσώπου που το φέρει και ίσως να φανερώνει και την μελλοντική του πορεία. 

Μπορεί όμως ο γονιός να γνωρίζει ή με κάποιο τρόπο να εξασφαλίζει την ταύτιση ονόματος – χαρακτήρα;
Η αλήθεια είναι πως δεν μπορεί! Όχι με απόλυτη σιγουριά τουλάχιστον. 

Είναι πράγματι πολύ απογοητευτικό να γνωρίζεις έναν Χάρη με καθόλου χάρη ή μιαν Αρετή με παντελή έλλειψη αρετών ή έναν Θαλή που να μισεί τα μαθηματικά. 
Ακόμα πιο απογοητευτικό είναι για το ίδιο το παιδί που πολλές φορές η ευθύνη του ονόματος που φέρει γίνεται θηλιά στο λαιμό και ανυπέρβλητο βάρος. 
Φαντάσου να είσαι γιός θρυλικού ποδοσφαιριστή και να μην μπορείς να κάνεις μια πάσα. 
Χρυσές δουλειές οι ψυχολόγοι! 

Αμ το άλλο; Γεννήθηκες κορίτσι; Τι; δεν έχεις αποστολή θεωρείς;
Έχεις. Δεν θα κουβαλήσεις κανενός το όνομα στην ιστορία φυσικά αλλά θα πάρεις το επίθετο του συζύγου σου, έτσι για να επισφραγιστεί η ιδιοκτησία!
Όχι εντάξει αυτά γίνονταν σε άλλες εποχές. 
Σήμερα το πολύ πολύ να του κάνεις την χάρη και να επικολλήσεις το επίθετο του μετά το πατρικό σου. Όχι τιποτ’ άλλο, για να μπορείς να κλείσεις αεροπορικές θέσεις και να κάτσεις κοντά στα παιδιά σου, που φέρουν το επίθετο του συζύγου σου γιατί εσύ απλά τα κουβάλησες εννέα μήνες, τα γέννησες, τα έτρεξες και ακόμα τα τρέχεις! 

Αγαπητό μου παιδί 

το σημερινό παραλήρημα δεν έχει σκοπό να μειώσει την αξία του ονόματος κανενός, ούτε να επικρίνει πεποιθήσεις και πιστεύω. Αντιθέτως, επικροτεί την ελεύθερη επιλογή όποια κι αν είναι αυτή γιατί ακριβώς αυτό είναι το ζητούμενο. 

Να έχεις επιλογή! 

Ο άνθρωπος έχει το προνόμιο που του δόθηκε από τον Θεό να αποφασίζει ελεύθερα ότι καλύτερο για τον ίδιο και τους συνανθρώπους του.
Απογοητευμένος ο Λειβαδίτης αναζητά «μίαν ελευθερία πραγματική που να μπορεί να υμνεί χωρίς να φαίνεται αφελής» γιατί ακριβώς η σημερινή κοινωνία καταχράται εξουσίες και ισοπεδώνει ελευθερίες.

«Ελευθερία είναι η πρώτη και η ύψιστη συνθήκη» τονίζει ο Ίψεν και η κοινωνία οφείλει να δημιουργεί αυτή την συνθήκη για όλους. 
Η κοινωνία είμαστε εμείς, που μαζί αλλά και ο καθένας ξεχωριστά έχουμε καθήκον να εξασφαλίσουμε την ιδανική συνθήκη, μέσα στην οποία να μπορεί κανείς να επιλέγει και όχι να επιλέγεται, να διακρίνει τις αξίες και να εξυμνεί τα πρόσωπα που τις δίδαξαν, να αναγνωρίζει και να τιμά αυτούς που τον ανάθρεψαν και προίκισαν με αρετές αξιοζήλευτες, να έχει πρότυπα αυθεντικά και να επιδιώκει να μοιάσει σε όμορφους και μεταξένιους ανθρώπους και κυρίως να θέλει να κρατήσει αλησμόνητη την υστεροφημία και το όνομα του γονέα που στάθηκε άξιος ΓΟΝΙΟΣ! 

Κόρη μου λατρεμένη 

Ζητώ συγνώμη 

Ζητώ συγνώμη που η συνθήκη αυτή παραμένει μια ουτοπία 

Να θυμάσαι, ο Θεός σε έπλασε ελεύθερη! 

Μην πτοείσαι 

Να είσαι ανένδοτη! 


Με απέραντη αγάπη η μητέρα σου 
Φαίδρα Ξ. Μακρή 

 Υ.Γ. Το όνομα μου το τιμημένο είναι Μακρή, της μάνας μου το όνομα το τιμημένο!